Thứ Hai, 9 tháng 4, 2018
Sự suy giảm của hệ thống tiêu hóa, răng miệng và không ít những bệnh lý
mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, rối loạn mỡ máu... khiến
người cao tuổi có những khó khăn khi lựa chọn thức ăn. Đông trùng hạ thảo là một lựa chọn được ưa chuộng. Nhiều người lo lắng quá
đến mức quá kiêng khem dẫn đến cơ thể bị thiếu hụt chất dinh dưỡng. Vậy người
cao tuổi nên lựa chọn những thức ăn thế nào cho phù hợp?
Thức ăn
giàu chất xơ là lựa chọn hàng đầu
Đây là nhóm thức ăn được khuyến cáo
cần thiết sử dụng cho nhiều bệnh mạn tính đang có xu hướng gia tăng như tim
mạch, tăng huyết áp, vữa xơ động mạch, đái tháo đường, béo phì, rối loạn
lipid... Tất cả các chế độ điều trị không dùng thuốc cho những bệnh nhân này
đều đề cập đến dinh dưỡng giàu chất xơ. Trong đó các chuyên gia cũng chú trọng
nhiều hơn đến chất xơ có trong sản phẩm tự nhiên hơn là chất xơ có trong các
thức ăn chế biến sẵn. Rau quả tươi, nhất là những rau màu xanh thẫm như cải
xanh, súp lơ... đều giàu chất xơ. Không chỉ có tác dụng ngăn chặn tăng đường
huyết sau ăn, ổn định huyết áp, ngăn ngừa xơ vữa động mạch, kiểm soát
cholesterol, triglycerid... mà chất xơ còn vô cùng quan trọng cho người mắc các
bệnh đường tiêu hoá như táo bón, trĩ, dự phòng ung thư đại tràng,
chống táo bón, giúp vi khuẩn đường ruột cân bằng.
Bổ sung các vi chất bằng thức ăn
Hiện là nhóm thức ăn chức năng phổ biến nhất. Việc bổ sung vi chất có
tính toàn cầu như bổ sung iốt, sắt, vitamin A vào thực phẩm đã có tác dụng
phòng được các bệnh bướu cổ, thiếu máu thiếu sắt, nguy cơ mù loà do thiếu
vitamin A. Nhiều quốc gia đã có chủ trương bổ sung iốt vào muối ăn, sắt vào gia
vị, vitamin A vào đường. Thức ăn được bổ sung vitamin, khoáng chất nhiều là bột
mì, gạo, muối, bột trẻ em, sữa, nước uống, gia vị, đường. Nước trái cây là thức
uống được khuyến nghị bổ sung các nhu cầu về vitamin C, E, beta - caroten, dong trung ha thao. Sữa
có bổ sung acid folic, vitamin và khoáng chất cho phụ nữ có thai cũng được sử
dụng ở nhiều nước. Thực phẩm có bổ sung canxi, vitamin D cho người già, phụ nữ
mãn kinh đề phòng loãng xương.
Tìm kiếm acid béo thiết yếu
DHA (Docosaheaenoic acid) và ARA (Arachidonic acid) là những thành phần
acid béo thiết yếu, có nhiều trong dầu thực vật, dầu cá, dầu đậu nành, là thành
phần quan trọng của màng tế bào, thành phần quan trọng của não và võng
mạc. Đây là những acid béo rất cần thiết cho sức khỏe con người, đặc biệt là
người già và trẻ em.
Việc bảo đảm sức khoẻ không chỉ có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học
mà còn phải có sự kết hợp tập luyện thân thể hằng ngày và một tinh thần thoải
mái.
Phòng ngừa và chữa trị táo bón qua thực phẩm
Táo bón là chứng bệnh gây nhiều "đau khổ" ở người già, nhiều cụ
"ôm" nhà vệ sinh hàng giờ đồng hồ mà vẫn bó tay, việc dùng các thuốc
chống táo bón liên tục thực sự không có lợi. Vì thế bên cạnh việc uống đủ 1,5
lít nước/ngày người già cần biết cách phòng chống căn bệnh này bằng thực phẩm, đông trùng hạ thảo thiên nhiên.
Các thực phẩm có tác dụng phòng chống táo bón là nhóm thức ăn có bổ sung
vi sinh vật sống có lợi cho cơ thể, làm cân bằng vi khuẩn đường ruột, làm tăng
cường miễn dịch ở niêm mạc ruột và miễn dịch hệ thống, cải thiện dinh dưỡng,
giảm nhiễm khuẩn đường tiêu hoá, tiêu cabonhydrat, chống táo bón, chống dị ứng,
giảm cholesterol máu, chống sinh u, tăng hấp thụ canxi, tăng cường sự tổng hợp
vitamin do vi khuẩn đường ruột. Bình thường, đường ruột của cơ thể có trên 400
chủng vi khuẩn sinh sống, tạo ra một hệ vi khuẩn ruột. Hệ vi khuẩn ruột có thể
chia thành hai nhóm: nhóm vi khuẩn có lợi, làm tăng cường sức khoẻ và nhóm vi
khuẩn có thể gây bệnh. Bình thường, nhóm vi khuẩn có lợi chiếm ưu thế, chiếm đa
số, có từ 106 đến 1.010 vi khuẩn/gam phân, còn nhóm vi khuẩn gây bệnh là nhóm
thiểu số, chỉ có dưới 106 vi khuẩn/gam phân. Một khi nhóm vi khuẩn gây bệnh
chiếm ưu thế hơn nhóm vi khuẩn có lợi thì sẽ gây bệnh cho cơ thể. Vi khuẩn có
lợi chính ở hệ vi khuẩn ruột là Lactobacilli và Bifidobacteria. Các vi khuẩn có
lợi cho sức khoẻ có chức năng cạnh tranh không cho vi khuẩn gây bệnh định cư ở
đường ruột, kích thích miễn dịch chống nhiễm khuẩn, giúp tiêu hoá và hấp thụ
thức ăn, tổng hợp một số vitamin nhóm B và vitamin K. Sữa chua là một đồ ăn có
chứa lactobacillus, dong trung ha thao dang nuoc.
Người cao tuổi hoạt động ít, nhu cầu về
năng lượng giảm, vị giác và khứu giác kém nhạy nên cảm giác thèm ăn và ngon
miệng giảm. Bên cạnh đó răng bị rụng khiến cho việc nhai thức ăn gặp khó khăn.
Do đó thức ăn của người cao tuổi phải được chế biến hợp khẩu vị, mềm, và dễ
nuốt. Đối với những người cao tuổi bị rụng nhiều răng tuyệt đối tránh ăn thịt
gà, thịt vịt nguyên miếng (mà phải xé nhỏ ra), các loại cá nhiều xương để tránh
bị hóc xương. Cần cho người cao tuổi ăn từng miếng nhỏ, uống nước từ từ từng
ngụm nhỏ để tránh nghẹn hay sặc.
- Sự bài tiết dịch vị của dạ
dày ở người cao tuổi giảm nên việc hấp thu các chất canxi, sắt kém, thời gian
tiêu hóa thức ăn kéo dài. Do đó, nên chia khẩu phần ăn của người cao tuổi thành
nhiều bữa ăn nhỏ, tránh ăn quá no.
-Khả năng hấp thu chất đạm ở
người cao tuổi kém vì vậy cần cho người cao tuổi ăn những thức ăn có chứa các
loại đạm dễ tiêu như cá, sữa, đậu…
- Nhu động ruột giảm nên
người cao tuổi thường hay bị táo bón. Do đó nên cho người cao tuổi ăn chế độ ăn
có nhiếu chất xơ, nhiều rau và hoa quả, uống đủ nước mỗi ngày.
-Người cao tuổi cần tăng
cường dùng những loại thức ăn có chứa nhiều canxi như sữa và các sản phẩm từ
sữa để phòng ngừa và hỗ trợ điều trị loãng xương.
-Nhu cầu vitamin và muối
khoáng tăng lên theo tuổi nên cần cung cấp cho người cao tuổi các loại thức ăn
có chứa nhiều vitamin cần thiết như vitamin C (có trong rau quả), vitamin nhóm
B (có trong ngũ cốc, các họ đậu, thịt, gan…).
- Ở những người cao tuổi có
các bệnh mạn tính không lây (tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim…) cần được
cung cấp chế độ ăn phù hợp với tình trạng bệnh lý của họ.
