Thứ Hai, 9 tháng 4, 2018
Trong những năm gần đây, đời sống xã
hội của chúng ta đã được nâng cao mọi mặt, đặc biệt đời sống vật chất và tinh
thần, từ đó đã tạo tiền đề cho tuổi thọ của con người ngày càng cao. Với ý
nghĩa đó, để người cao tuổi (NCT) có một sức khỏe tốt, có cuộc sống ý nghĩa và
hạnh phúc với gia đình, bạn bè, xã hội thì vấn đề ăn uống hợp lý ở NCT đóng vai
trò hết sức quan trọng. Đông trùng hạ thảo là phương thuốc dân gian được ưa chuộng.
Cần ăn giảm bớt số lượng
Trong sinh hoạt hàng ngày, NCT ít
vận động hơn, cho nên nhu cầu về năng lượng cũng giảm theo, vì vậy việc giảm
bớt số lượng ăn là việc làm cần thiết, trong đó cơm là nguồn cung cấp năng
lượng chủ yếu. Nếu khi còn trẻ, ăn bình thường mỗi bữa 3-4 bát cơm thì nay cao
tuổi ăn bớt xuống 2 bát rồi 1 bát. Cần theo dõi cân nặng để điều chỉnh thể
trọng cho hợp lý, phương pháp tính đơn giản và đừng để vượt quá mức tối đa kg
thể trọng, bằng cách lấy chiều cao cơ thể (tính bằng cm) trừ đi 100, rồi nhân
cho 9 và chia lại cho 10 là kết quả kg cơ thể cần duy trì.
Ví dụ: người có chiều cao là 1,65m
thì kg thể trọng cần duy trì là 58,5kg. (165 - 100 = 65 x 9 = 585 : 10 = 58,5).
Cần đảm bảo về chất lượng bữa ăn
Cần đảm bảo tốt về chất đạm, chủ yếu
chất đạm từ nguồn thực vật như: đậu phụ, sữa đậu nành, sữa chua, tương, các
loại cá. Giảm ăn chất thịt-mỡ, vì thịt trong quá trình tiêu hóa dễ sinh các độc
chất, nếu táo bón, các độc chất này không được thoát ra ngoài mà hấp thu vào cơ
thể gây một nhiễm độc trường diễn có hại cho sức khỏe.dong trung ha thao
Ăn dầu hoặc lạc, vừng, giảm ăn mỡ.
Hạn chế ăn mặn, giảm ăn đường, giảm
nước giải khát ngọt, bánh kẹo ngọt.
Tăng cường ăn nhiều rau đặc biệt là
rau lá xanh, ăn nhiều rau gia vị, mỗi tuần nên có món ăn sử dụng các loại củ
gia vị như: tỏi, giềng, nghệ, chú trọng đến giá đỗ.
Cách ăn uống
Tránh ăn quá no, đặc biệt ở người có
bệnh tim, vì ăn quá no sẽ gây chèn ép tim.
Làm thức ăn mềm, đặc biệt chú trọng
đến tình trạng răng miệng, sức nhai.
Món canh thật sự cần thiết vì tuyến
nước bọt, phản xạ nuốt và răng hàm NCT hoạt động kém.
Phải theo dõi và kiểm tra vấn đề ăn
uống của NCT vì nhiều cụ ăn rồi lại quên, nói là chưa ăn.
Cần chú trọng bổ sung nước, chất
khoáng và vitamin, vì NCT thường giảm nhạy cảm đối với cảm giác khát nước nên
cần đề phòng thiếu nước. Buổi sáng ngủ dậy không uống nước sẽ không có lợi cho
sức khỏe, thậm chí có thể dẫn đến một số bệnh tật. Sáng ngủ dậy bổ sung lượng
nước nhất định vừa đáp ứng nhu cầu trao đổi chất của cơ thể, vừa là một biện
pháp hữu hiệu để ngăn ngừa bệnh tật, vì qua một đêm ngủ cơ thể bị mất đi một
lượng nước chủ yếu qua đường hô hấp và qua da, cho nên lượng máu bị thiếu nước
nên bị cô đặc, lưu lượng máu đến tế bào tổ chức sẽ bị giảm. Sáng dậy uống nước
vừa là bổ sung lượng nước cần thiết cho cơ thể và vừa là một cách làm sạch dịch
thể trong cơ thể, hơn nữa ở NCT chức năng nhu động ruột giảm, nhu động ruột trở
nên chậm, nếu không bổ sung nước kịp thời sẽ gây táo bón. Sáng sớm ngủ dậy uống
nước là một biện pháp bảo vệ sức khỏe rất khoa học.
Song song với nhu cầu sử dụng nước
của cơ thể thì nhu cầu vitamin đối với cơ thể cũng vô cùng quan trọng như
vitamin E, vitamin C, dong trung ha thao thien nhien, betacaroten, vitamin PP, Vitamin nhóm B, các chất màu
trong thảo mộc, trong rau quả, các chất khoáng như: kali, magie, kẽm, đồng, sắt
và một số acid hữu cơ, chú trọng bổ sung canxi, vì NCT dễ có nguy cơ loãng
xương.
Những việc cần làm cho NCT
Cần tạo cho NCT có một tâm hồn thanh
thản, phấn đấu để được sống trong niềm vui và hạnh phúc là yếu quan trọng, để
giúp duy trì thăng bằng của hệ thần kinh và là một vũ khí chống mọi căng thẳng,
stress hàng ngày.
Giảm mức ăn so với thời trẻ, đối với
NCT nhu cầu năng lượng giảm đi so với lúc trẻ từ 20-30%. Do vậy, NCT phải chú ý
giảm thức ăn so với thời trẻ, duy trì thể trọng hợp lý.
Tránh ăn quá no, đặc biệt khi có
bệnh ở hệ tim mạch, cần chú ý những ngày lễ, Tết thường ăn quá mức bình thường
hay vui say quá chén, nên ăn các thức ăn dễ tiêu, nên nấu nhừ và chia làm nhiều
bữa nhỏ, luôn phải giữ gìn vệ sinh khi chế biến.
Uống nước thường xuyên, ít nhất từ
1,5-2,5 lít mỗi ngày. Giảm đường và muối trong bữa ăn (đường dưới 20g/ngày,
muối dưới 6g/ngày).
Ăn nhiều rau tươi, quả chín, đặt
biệt là rau lá xanh như: rau muống, rau ngót, rau dền, mùng tơi. Ăn nhiều gia
vị như: hành, hẹ, diếp cá, lá lốt, rau răm.
Ăn củ như: hành, nghệ, riềng và ăn
nhiều quả chín sẽ cung cấp nhiều vitamin và chất khoáng cho cơ thể. dong trung ha thao dang nuoc
Ở những NCT do sức co bóp dạ dày và
nhu động ruột giảm dẫn đến dễ táo bón, vì vậy cần ăn nhiều rau để có chất xơ
kích thích nhu động ruột tránh táo bón. Các chất xơ trong rau quả còn có tác
dụng giống như cái chổi quét chất cholesterol thừa, đẩy ra theo phân giúp cơ
thể phòng ngừa xơ vữa động mạch.
Ăn thêm đậu, lạc, vừng và cá. các
thức ăn này có nhiều chất đạm, lại có
nhiều chất dầu, trong đó có loại
acid béo không no là acid linoleic rất quan trọng trong việc phòng chống tăng
cholesterol. Cho nên những NCT nên ăn nhiều món từ đậu tương như: đậu phu, sữa
đậu nành, tào phở, vừng, lạc, mè và nhất là đậu tương có tác dụng phòng chống
bệnh ung thư và bệnh tim mạch, là 2 bệnh chính gây tử vong ở NCT.
Năng vận động. Từ xưa Aristote đã
nhận xét: “Không có gì làm suy yếu và phá hủy cơ thể con người bằng việc không
vận động kéo dài”. Vì vậy, cần dành thì giờ tập luyện đều đặn hàng ngày, theo
một chế độ và phương pháp tự chọn phù hợp với sức khỏe và tuổi tác từng người.
Phương pháp tập luyện thích hợp nhất với NCT là đi bộ và tập thở.
