Thứ Ba, 10 tháng 4, 2018
Bệnh hen suyễn (HS) là
một bệnh mạn tính thuộc hệ thống đường dẫn khí (Chủ yếu là các phế quản), HS ở
người cao tuổi (NCT) trong những trường hợp cấp tính là một bệnh cấp cứu và có
thể để lại nhiều biến chứng nặng nề. Người bệnh có thể dùng đông trùng hạ thảo trong hỗ trợ điều trị căn bệnh này.
Nguyên nhân chính gây
nên bệnh
Có thể bị mắc bệnh HS
từ lúc còn rất nhỏ mà người ta thường gọi là hen sữa. Có nhiều trường hợp càng
lớn lên bệnh càng thuyên giảm và hết hẳn, nhưng cũng có không ít trường hợp
bệnh không dứt điểm và cũng có trường hợp lúc nhỏ không bị HS nhưng về già lại mắc
chứng bệnh này. dong trung ha thao
Có rất nhiều nguyên
nhân gây nên bệnh HS nhưng chủ yếu là do yếu tố cơ địa dị ứng. Cơ thể khi gặp
các dị ứng nguyên (chất lạ đối với cơ thể) hoặc các chất có tính chất kích ứng
thì gây nên phản ứng dị ứng và bị lên cơn HS. Người ta cũng đề cập đến HS dễ
gặp ở những người có cơ địa dị ứng như: viêm mũi dị ứng, bệnh mề đay, bệnh viêm
da dị ứng, bệnh tổ đĩa, bệnh chàm.
Đối với NCT, do đặc
điểm sinh lý đã dần dần thay đổi, mọi chức năng sinh lý đã bắt đầu hoặc đã suy
giảm, trong đó chức năng sinh kháng thể suy giảm rõ rệt nên dễ mắc các bệnh về
nhiễm trùng, dễ bị kích ứng với tác nhân lạ như: bụi bẩn, khói thuốc, khói bếp,
thời tiết thay đổi, lông một số động vật nuôi trong nhà như: chó, mèo; một số
ký sinh trùng như: mạt, mò, nấm mốc… Một số thực phẩm cũng có thể kích thích
gây nên cơn HS hoặc làm cho bệnh HS tăng lên như: tôm, cua, mắm tôm.
Ngoài ra, một số thuốc
có tác dụng phụ là gây bệnh hen hoặc làm cho bệnh hen tăng lên như một số thuốc
điều trị bệnh về khớp, thuốc điều trị tăng huyết áp (atenolol…), đông trùng hạ thảo thiên nhiên.
Triệu chứng thường
thấy ở NCT bị bệnh hen
Người bệnh bị HS mạn
tính thường mệt mỏi do thiếu oxy trường diễn. Hầu như ít khi bị lên cơn hen mà
có triệu chứng báo trước. Khi lên cơn hen thường khó thở (chủ yếu là khó thở ra
do phế quản bị co thắt), làm người bệnh rất mệt mỏi, đôi khi thấy môi bị tím
tái, lồng ngực, cơ hoành bị co kéo. Người bệnh thường phải ngồi dậy để thở, kèm
theo là tiếng khò khè trong ngực, xuất tiết nhiều chất đờm, giải.
Bệnh nhân có thể có
sốt do bội nhiễm. Ở NCT thường sốt nhẹ hoặc không sốt, do phản ứng của cơ thể
bị suy giảm. Đối với người bị bệnh HS, nhất là NCT khi bị viêm nhiễm kèm theo,
nhất là do các vi sinh vật gây bệnh cơ hội thì niêm mạc đường hô hấp sẽ làm
sưng nề.
Khi phế quản đã bị co
thắt kèm theo viêm nhiễm làm sưng nề thì bệnh càng nặng thêm. Ho là một triệu
chứng gần như luôn luôn thấy ở NCT bị HS, nhất là khi thời tiết thay đổi (nóng
quá, lạnh đột ngột) hoặc lao động nặng hoặc khi gắng sức (bưng bê vật nặng, lên
cầu thang). Ho kéo dài nhiều ngày và xảy ra vào ban đêm nhiều hơn, nhất là lúc
bệnh nặng lên và hay xảy ra vào lúc giữa đêm về sáng. Ho là một phản xạ trong
bệnh HS do phế quản bị phù nề kèm theo bị co thắt mạnh. dong trung ha thao tay tang
Bệnh HS mạn tính ở NCT
nếu không điều trị hoặc điều trị không đúng phác đồ, không thường xuyên thì có
thể gây nên một số biến chứng nguy hiểm như: tâm phế mạn, khí phế thủng, tràn
khí màng phổi hoặc nhiễm bệnh lao kèm theo…
Một số biện pháp phòng
bệnh
NCT cố gắng không để
mắc các bệnh về đường hô hấp. Muốn vậy cần vệ sinh răng miệng thật tốt, nhất là
người mang răng giả. Khi có nghi ngờ mắc bệnh đường hô hấp, nhất là những người
có cơ địa dị ứng cần phải đi khám bệnh ngay và điều trị dứt điểm. Cần nghe theo
lời tư vấn của bác sĩ khám bệnh cho mình.
Những người đã mắc
bệnh hen thì ngoài điều trị bệnh khi lên cơn hen, việc điều trị dự phòng là hết
sức quan trọng nhằm ngăn ngừa bệnh tái phát, cũng như nhằm ngăn ngừa bệnh nặng
thêm.
Không hút thuốc lá,
thuốc lào; tránh ăn các loại thức ăn có nguy cơ cao gây HS hoặc làm cho bệnh
nặng thêm như: tôm, cua...
Không nên nuôi chó,
mèo trong nhà khi có người mắc bệnh HS. Tập thể dục đều đặn hàng ngày cũng là
một biện pháp phòng bệnh HS và cải thiện cuộc sống, đặc biệt là vươn vai và tập
hít thở thật sâu.
Triệu chứng nào cho biết tụt huyết áp?
Nhiều người bị tụt huyết áp
thường có triệu chứng choáng váng, chóng mặt, mặt xanh, khó chịu, bứt rứt trong
người.
Thường các triệu chứng này
hay đi kèm với các triệu chứng của bệnh nền gây tụt huyết áp như: Tiêu chảy,
đau bụng, sốt cao, lạnh run; hay các bệnh mạn tính khác như viêm phế quản mạn,
xơ gan, suy tim, ung thư, tiểu đường, v.v…
Các triệu chứng này có khi
khá rầm rộ trong những trường hợp tụt huyết áp cấp tính làm bệnh nhân rất mệt
mỏi và phải nhập viện ngay. Nhưng cũng có khi hoa mắt chóng mặt thoáng qua, hơi
khó chịu một chút đối với những người bị tụt huyết áp mạn tính.
Việc thăm hỏi, khám bệnh kĩ
càng, đo huyết áp đúng phương pháp, giúp thầy thuốc có cách điều trị hiệu quả.
Cần lưu ý, có nhiều triệu
chứng giống như vậy nhưng bệnh nhân lại bị cao huyết áp. Chỉ được phép kết luận
là tụt huyết áp khi đo huyết áp tối đa dưới 90 mm thủy ngân.
Vì sao huyết áp tụt
bất ngờ?
Nguyên nhân bỗng dưng tụt
huyết áp khá nhiều, nhưng có khi chẳng có nguyên nhân nào. Thường những người
bỗng dưng tụt huyết áp thể trạng gầy, xanh xao. Nguyên nhân có thể là một bệnh
cấp tính gây mất dịch trong cơ thể như tiêu chảy nhiều, ói mửa nhiều, say rượu,
v.v… Nhưng một số người hay bị tụt huyết áp tư thế. Họ bị hoa mắt chóng mặt khi
đang nằm mà ngồi dậy, hoặc thay đổi tư thế đột ngột, thường xảy ra vào lúc sáng
sớm và không có nguyên nhân nào rõ rệt. Bệnh nhân chỉ cảm thấy hoa mắt chóng
mặt, tim đập nhanh, vã mồ hôi trong vài phút rồi hết, không gây tử vong, nhưng
khó chịu cho người bệnh, làm giảm chất lượng sống.
Những người mắc bệnh này nếu
không được khám kĩ và tư vấn tốt thường rất hoang mang. Họ có thể đi khám rất
nhiều thầy thuốc, nhưng không chẩn đoán được vì khi đến khám, huyết áp của họ
hoàn toàn bình thường.
Phòng ngừa
Quan trọng nhất là đừng để
mắc các bệnh cấp tính làm mất dịch nhiều như tiêu chảy, nôn ói. Không uống quá
nhiều rượu, có chế độ ăn hợp lí, không ăn kiêng thái quá, nhất là ở một số
trường hợp nhịn ăn uống để giảm cân nặng ở một số phụ nữ. Tránh thay đổi tư thế
quá đột ngột, nhất là buổi sáng mới thức dậy.
Tránh stress, cân bằng về tâm
lí. Một số người bị tụt huyết áp vô căn có thể tập dưỡng sinh, Yoga đúng cách.
Chế độ ăn uống hợp lí, đầy đủ chất dinh dưỡng và phù hợp với lứa tuổi. Không để
bụng đói quá, ngủ đủ và tập thể dục thường xuyên...
